अष्टावक्र गीता-2

अष्टावक्र गीता(मूल संस्कृत) अष्टावक्र गीता (हिंदी भावानुवाद) Ashtavakra Gita (English) जनक उवाच - अहो निरंजनः शान्तो बोधोऽहं प्रकृतेः परः। एतावंतमहं कालं मोहेनैव विडम्बितः॥२-१॥ राजा जनक कहते हैं - आश्चर्य! मैं…

अष्टावक्र गीता-१अध्याय

अष्टावक्र गीता(मूल संस्कृत) अष्टावक्र गीता (हिंदी भावानुवाद) Ashtavakra Gita (English) जनक उवाच - कथं ज्ञानमवाप्नोति, कथं मुक्तिर्भविष्यति। वैराग्य च कथं प्राप्तमेतद ब्रूहि मम प्रभो॥१-१॥ वयोवृद्ध राजा जनक, बालक अष्टावक्र से…

सुभाषितानि-१०

अब्धेः क्षारं जलं पीत्वा वर्षन्ति मधुरं भुविम्। परोपकारे निरताः कथं मेघा न सज्जनाः॥ सर्वतीर्थमयी माता सर्वदेवमय: पिता। मातरं पितरं तस्‍मात्‌ सर्वयत्‍नेन पूजयेत्‌॥ सर्वोपनिषदो गावो दोग्धा गोपालनन्दनः। पार्थो वत्सः सुधीर्भोक्ता दुग्धं…

सुभाषितानि-९

कुसुमस्तबकस्येव द्वयीवृत्तिर्मनस्विनः। मूर्ध्नि वा सर्वलोकस्य विशीर्येत वनेऽथवा॥ फूलों की तरह मनस्वियों की दो ही गतियाँ होती हैं; वे या तो समस्त विश्व के सिर पर शोभित होते हैं या वन में अकेले…

सुभाषितानि-८

स हि भवति दरिद्रो यस्य तॄष्णा विशाला। मनसि च परितुष्टे कोर्थवान् को दरिद्रा:॥ जिसकी कामनाएँ विशाल हैं, वह ही दरिद्र है। मन से संतुष्ट रहने वाले के लिए कौन धनी है…

सुभाषितानि-७

सुभाषित शब्द "सु" और "भाषित" के मेल से बना है जिसका अर्थ है "सुन्दर भाषा में कहा गया"। संस्कृत के सुभाषित जीवन के दीर्घकालिक अनुभवों के भण्डार हैं। अयं निजः…

सुभाषितानि-६

अग्निशेषमृणशेषं शत्रुशेषं तथैव च | पुन: पुन: प्रवर्धेत तस्माच्शेषं न कारयेत् || If a fire, a loan, or an enemy continues to exist even to a small extent, it will…

सुभाषितानि -५

१) दुर्जनव्यालं बालमृणालतन्तुभिरसौ रोद्धुं समुज्जृम्भते छेत्तुं वज्रमणिं शिरीषकुसुमप्रान्तेन सन्नह्यति। माधुर्यं मधुबिन्दुना रचयितुं क्षाराम्बुधेरीहते नेतुं वाञ्छति य: खलान् पथि सतां सूक्तै: सुधास्यन्दिभि:॥ Wanting to reform the wicked with nectar-sweet advice, is…

सुभाषितानि-४

अकर्म-शीलं च महाशनं च लोक-द्विष्टं बहुमायं नृशंसम् । अदेश-कालज्ञम् अनिष्ट-वेषम् एतान् गृहे न प्रतिवासयीत ॥१४१॥ अकस्मात् प्रक्रिया नॄणाम् अकस्माच् चापकर्षणम् । शुभाशुभे महत्त्वं च प्रकर्तुं बुद्धि-लाघवात् ॥१४०॥ अकामस्य क्रिया काचिद्…

सुभाषितानि-३

अधमा धनमिच्छन्ति धनं मानं च मध्यमाः । उत्तमा मानमिच्छन्ति मानो हि महताम् धनम् ॥ यस्य षष्ठी चतुर्थी विहस्य च विहाय च सम्पाद्यताम् अहं कथं द्वितीया स्यात द्वितीया स्यामहं कथं अकृत्यं…